Regionalna razvojna agencija za Bjelasicu, Komove i Prokletije uspješno je realizovala ciklus radionica tradicionalnog veza u okviru projekta Danube Crafts, koji se kofinansira sredstvima EU kroz Interreg Danube program.

Radionice su organizovane nakon javnog poziva koji je izazvao veliko interesovanje, što potvrđuje značaj očuvanja i revitalizacije tradicionalnih zanata u lokalnoj zajednici. Ukupno 26 učesnica uspješno je završilo obuku na temu tradicionalnog veza, tokom koje su stekle osnovna znanja i vještine u tehnikama veza.

Posebna pažnja posvećena je crnogorskom vezu, koji se razvio u XVII vijeku i smatra se jednim od najznačajnijih oblika ukrštenog veza. Njegova vrijednost prepoznata je na međunarodnom nivou, o čemu svjedoči i publikacija „Autopsija crnogorskog veza“ (Autopsy of the Montenegrin Stitch) autorke Amy Mitten, a kroz ove radionice nastoji se doprinijeti njegovoj boljoj vidljivosti i valorizaciji u crnogorskom društvu.

Radionice su imale za cilj ne samo očuvanje tradicionalnih znanja, već i njihovo povezivanje sa savremenim razvojnim tokovima. Poseban akcenat stavljen je na mogućnosti ekonomskog osnaživanja žena, kroz sticanje praktičnih vještina koje mogu biti osnova za razvoj novih proizvoda i dodatnih izvora prihoda.

U narednoj fazi aktivnosti planirana je izrada prototipova suvenira, inspirisanih tradicionalnim motivima karakterističnim za planinske predjele Crne Gore. Ovi proizvodi biće razvijani u saradnji sa lokalnim turističkim subjektima, sa ciljem njihovog uključivanja u turističku ponudu regiona.

Na ovaj način, tradicionalni vez dobija novu dimenziju – od vještine koja se prenosi generacijama, do savremenog proizvoda koji doprinosi očuvanju kulturnog nasljeđa, razvoju turizma i jačanju lokalne ekonomije. Posebno raduje činjenica da su među učesnicama bile i mlade djevojke i žene, kao i to što će, zbog velikog interesovanja, biti organizovan još jedan ciklus obuka.

Ova inicijativa predstavlja konkretan primjer kako se kroz povezivanje kulturnog nasljeđa, kreativnih industrija i održivog turizma mogu stvoriti dugoročne razvojne prilike za lokalne zajednice, uz istovremeno očuvanje autentičnog identiteta regiona.